ကရင္နီအမ်ိဳးသမီးေတြဟာ လက္နက္ကုိင္ၿပီး စစ္ေျမျပင္မွာ တုိက္ပဲြ၀င္ဖုိ႔အတြက္ ဆႏၵျပင္းျပၾကေပမယ့္ မိန္းကေလးေတြရဲ႕ က်န္းမာေရး အေျခအေနေတြေၾကာင့္ ေရွ႕တန္းမွာ စစ္တုိက္ခြင့္ မရၾကပါဘူး။ ဒီလိုစစ္မတိုက္ႏိုင္လို႔ ေတာ္လွန္ေရးမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ပါ၀င္မႈ မရွိဘူးလို႔ ေျပာလို႔ မရပါဘူး။
ေတာ္လွန္ေရး ကာလမွာ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရးနဲ႔ လူမႈေရးတို႔မွာ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္သည္ကိုက ကရင္နီအမ်ိဳးသား ခုခံေတာ္လွန္ေရး သမိုင္းမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ့ အခန္းက႑ကို အသိအမွတ္ ျပဳရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကိုလည္း ျမန္မာစစ္အစိုးရကို ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ ေတာ္လွန္တိုက္ခိုက္လာခဲ့တဲ့ ကရင္နီအမ်ိဳးသား တိုးတက္ေရးပါတီ KNPP နဲ႔ ကရင္နီတပ္မေတာ္တို႔ အေနျဖင့္ ျငင္းပယ္လို႔ မရပါဘူး။
“သူတုိ႔ (အမ်ိဳးသမီးမ်ား) တကယ္တမ္း လုပ္ငန္း လုပ္တဲ့ ေနရာမွာ စိတ္ရင္း ေစတနာ အရင္းခံ ထားၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ အနစ္နာခံၿပီးေတာ့ လုပ္တယ္။ အသျပာေငြေၾကး တျပားတခ်ပ္မွ မရတဲ့ အျပင္ကုိ တခ်ိဳ႕ဆုိရင္ အစာေရစာ ငတ္ျပတ္ျပီးေတာ့ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္တဲ့အထိ ျဖစ္ခဲ့တာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရပါတယ္” လုိ႕KNPP အတြင္းေရးမွဴး-၁ ခူးဦးရယ္က ေျပာပါတယ္။
ဆက္လက္ၿပီး ခူးဦးရယ္က “က်ေနာ့္ အေတြ႔အၾကဳံအရ ခုခံေတာ္လွန္ေရး ၆၂၊ ၆၃ ၀င္ၿပီေပါ့ေလ။ တစ္ခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသမီးဆုိိရင္ ေက်ာင္းဆရာ၊မေတြ အေနနဲ႕ ပါ၀င္ၿပီးေတာ့ ေတာ္လွန္ေရး နယ္ပယ္မွာ လုပ္ေကြ်းျပဳေနတာ ရိွတယ္ တစ္ခ်ိဳ႕က ေဆးဆရာမ အေနနဲ႔ သူနာျပဳ အေနနဲ႔ ပါ၀င္ၿပီးေတာ့ ခုခံေတာ္လွန္ေရးမွာ ရဲေဘာ္ရဲဘက္ေတြနဲ႔ လက္ရည္ တေျပတည္း စစ္ေျမျပင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနတာ ရိွတယ္ဆုိတာ က်ေနာတုိ႔ သိရတယ္” လုိ႔ ေျပာပါတယ္။
လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေက်ာ္ေလာက္က ကရင္နီအမ်ိဳးသမီးေတြဟာ မိမိတုိင္းျပည္အတြက္ စစ္ေျမျပင္မွာ က်န္းမာေရးဆုိင္ရာနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ၾကတာေတြရိွသလုိ ေက်ာင္းဆရာမ အျဖစ္နဲ႔လည္း တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ ၾကတဲ့ သူေတြ အမ်ားအျပား ရရွိခဲ့ပါတယ္။
“က်န္းမာေရးဘက္မွာေလ တာ၀န္ယူၿပီးေတာ့မွ ေရွ႕တန္းမွာလည္း တုိက္ပဲြ ၾကားထဲမွာ ပါ၀င္တာလည္း ရိွခဲ့တယ္ေလ”ဟု စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ျဖစ္သူ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ဘီထူးက ေျပာပါတယ္။
အဲဒီအခ်ိန္တုန္းကဆုိ ေဆးဖုိး ၀ါးခ ပ့ံပုိးေပးမယ့္ NGO အဖဲြ႔အစည္းေတြလည္း မရွိခဲ့ၾကဘူး။ ေငြအသျပာေတြ မရတဲ့အျပင္ စစ္ေျမျပင္မွာ အခ်ိဳ႕ေဆးမႈဳး ရဲေမေတြဟာ အစာေရစာ အငတ္ခံရျခင္း၊ ေကာင္းေကာင္း မစားရ မအိပ္ရတဲ့အျပင္ တုိက္ပဲြေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ရၾကေပမယ့္ သူတုိ႔ေတြမွာ စိတ္ဓာတ္က်တယ္ ဆုိတာ မရိွခဲ့ၾကဘူး။ ေရွ႕တန္းမွာ လက္နက္ကုိင္ၿပီး တုိက္ပဲြ၀င္မယ့္ အထိေတာင္ ဆႏၵျပင္းျပခဲ့ၾကတယ္။
“ထုိးေဆး မလုံေလာက္ဘူးေနာ့္။ အဲလုိပဲ လုပ္ရတယ္။ တအားခက္ခဲ ရိွတယ္ေလ။ တခါတေလ ထုိးေဆး မရိွဘူး။ က်မ သူ႔ (ဒါဏ္ရာ ရတဲ့ ရဲဘာ္လူနာ)ကုိ ေခ်ာ့ေပးလုိက္ ခဲြေပးလုိက္ ေဆး၀ါးလည္း မရိွဘူး” လုိ႔ ၁၃ ႏွစ္တုိင္တုိင္ ေဆးမႈဳး ရဲေမအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ဖူးတဲ့ အသက္ ၆၂ အရြယ္ရိွ ရဲေမေဟာင္း ဂ်ဳးရီနာက ေျပာပါတယ္။
ဆက္လက္ၿပီး “ေတာထဲမွာ သြားအိပ္တဲ့ အခ်ိန္မွာဆုိ သူတုိ႔ ဘာမွ မရိွဘူး။ ဆန္မရိွဘူး။ က်မတုိ႕ ဆန္ျပဳတ္ပဲ ခ်က္တယ္။ ငရုတ္သီးေတာ့ ရိွတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဆား မရိွဘူး။ ဒီလုိပဲ စားလည္း တစ္မ်ိဳးေကာင္းတာပဲ။ တစ္ခါတစ္ေလ ဆန္ မရိွဘူး။ ေက်ာက္ဖရုံသီးျပဳတ္ ေတာထဲက ငရုတ္သီးထည့္ ဆားမထည့္ဘူး။ စားလုိက္ရယ္လုိက္နဲ႕ ေပ်ာ္ေနတယ္” လုိ႔ ဂ်ဳးရီနာက သူမ ျဖတ္သန္းလာခဲ့ရတဲ့ ေတာ္လွန္ေရး အေတြ႔အႀကံဳကို ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ ၁၉၈၁ ခုႏွစ္မွာ ကရင္နီအမ်ိဳးသမီး အစည္းအရုံး KNOW စဖြဲ႔စည္းလိုက္ကတည္းက၊ ၿပီးေနာက္ ႏုိင္ငံတကာက အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက တျခားတုိင္းရင္းသား အမ်ိဳးသမီး အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ လက္တဲြၿပီး လုပ္ငန္းေတြကုိ ပုိၿပီး သြင္သြင္က်ယ္က်ယ္လုပ္ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္လာတဲ့ အခ်ိန္က စၿပီး ေတာ္လွန္ေရးမွ ေဆးမွဴး ရဲေမေတြ စတင္ေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့ရပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ယခု၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၁၇ ရက္ေန႔မွာ ၆၂ ႀကိမ္ေျမာက္ ကရင္နီတပ္မေတာ္ ေန႔ထူးေန႔ျမတ္မွာ ရဲေမအခ်ိဳ႕ ကရင္နီေတာ္လွန္ေရးထဲ တဖန္ ျပန္လွည္ေပၚေပါက္လာတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။
ကရင္နီေတာ္လွန္ေရးထဲ ရဲေမအျဖစ္နဲ႔ ပါ၀င္လာရတဲ့ အေၾကာင္းနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး ရဲေမ ေရာင္နီက “က်မတုိ႔ အေရးကုိ က်မတုိ႔ ကိုယ္တုိင္တစ္ေထာင့္ တစ္ေနရာမွာေပါ့ေနာ့္။ က်မတုိ႔ ပါ၀င္ႏုိင္ဖုိ႕ အင္အားျဖည့္ဖုိ႔ေပါ့ေနာ့္။ က်မ စစ္ထဲကုိ ၀င္လာရတာပါ” လုိ႔ ေျပာပါတယ္။
သူမလုိပဲ တစ္ေထာင့္တစ္ေနရာကေန ဖိႏွိပ္ခံရတဲ့ ျပည္သူလူထုေတြအတြက္ အက်ိဳးေဆာင္ဖုိ႔ ဆႏၵျပင္းျပေနတဲ့ ရဲေမ ေဘးေဘကလည္း “က်မတုိ႔ ၿငိမ္ၿငိမ္ေနလို႔ မရေတာ့ဘူး။ က်မတုိ႔ ထပ္ၿပီးေတာ့မွ အလုပ္လုပ္ဖုိ႔ လုိအပ္ေနၿပီ။ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔လည္း လုိအပ္ေနၿပီလုိ႔ က်မ ခံစားေနရတယ္ေလ။ ဖိႏွိပ္ခံေနရတဲ့ ျပည္သူလူထုအတြက္ က်မတုိ႔က တစ္ေထာင့္တစ္ေနရာကေန ပါ၀င္ၿပီးေတာ့မွ စလုပ္ဖုိ႔ လုိေနၿပီ” လုိ႔ ေျပာပါတယ္။
ကရင္နီအမ်ိဳးသမီးေတြဟာ တျခားတုိင္းရင္းသား အမ်ိဳးသမီး အဖဲြ႔အစည္းေတြနဲ႔ လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္တဲ့ ေနရာမွာ ပါ၀င္ပူးေပါင္းမႈ အားေကာင္းလာတယ္ ဆိုေပမဲ့ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး အရင္ကထက္ စာရင္ လုပ္ရည္ကုိင္ရည္ အားနည္းလာရတဲ့ အေျခအေနေတြလဲ ရိွပါတယ္။
“ဥပမာ လုပ္ငန္း တစ္ခုကုိ ပါ၀င္လႈပ္ရွားတဲ့ အခ်ိန္ကာလနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အရင္တုန္းကနဲ႔ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ ယွဥ္မယ္ဆုိရင္ အမ်ားႀကီး ႏွစ္ႏွစ္ကာကာ တကယ္ပဲ အမ်ိဳးသားေရး စိတ္ဓာတ္ လုပ္ေဆာင္တာေတြမ်ိဳး က်ေနာ္တုိ႔ မေတြ႔ရဘူး၊ ကုန္ကုန္ ေျပာရင္ေပါ့” လုိ႔ KNPP အတြင္းေရးမွဴး-၁ ခူးဦးရယ္က ေထာက္ျပပါတယ္။
“က်ေနာ့ အျမင္နဲ႔ေပါ့ေလ။ က်ေနာ္တုိ႔ တုိင္းျပည္ ျပန္လည္ရိွေရးအတြက္က တာ၀န္က ေယာက္က်ားေတြႀကီး မဟုတ္ဘူး။ အမ်ိဳးသမီးဘက္မွာလည္း သူတုိ႔မွာ တာ၀န္ ရိွတယ္” လုိ႔ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ဘီထူးက ေျပာပါတယ္။
ကရင္နီေတာ္လွန္ေရး ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္လံုးလံုး နအဖစစ္တပ္တုိ႔ရဲ႕ ဖိႏွိပ္မႈကုိ ရင္ဆုိင္ႀကံဳေတြ႔ေနၾကရတဲ့ ကရင္နီျပည္သူေတြထဲက ဖိႏွိပ္ရက္စက္မႈ ဒါဏ္ေတြေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီး အမ်ားစုဟာလည္း ေျဖေျဖာက္ေမ့ပစ္လို႔ မရတဲ့ စစ္တပ္ရဲ့ ရက္စက္မႈ ဒါဏ္ကို ခါးခါးတီးတီး ခံစားၾကရပါတယ္။
လာမဲ့ ျမန္မာျပည္ေရြး ေကာက္ပဲြဟာလည္း စစ္အစုိးရတုိ႔ရဲ႕အာဏာရပ္တည္ေရး
အမ်ိဳးသမီးတို႔ရဲ့ ေကြ်းေက်ာ္သံေတြနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး ခူးဦးရယ္ရဲ့ အမွာစကားတခုက “အလုပ္လုပ္တဲ့ ေနရာမွာ မျပည့္စုံမႈေတြ ေနရာတုိင္းမွာ ရိွေနတာကုိ သေဘာေပါက္ဖုိ႔ လုိတယ္။ အမ်ိဳးသားေရး စိတ္ဓာတ္ကုိ နည္းနည္း အရင္းခံ ထားၿပီးေတာ့ လုပ္ငန္းကုိေတာ့ ထမ္းေဆာင္္ၾကဖုိ႔ေတာ့ က်ေနာ္ အဲလုိေတာ့ မွာခ်င္တယ္။”
