ကရင္နီအမ်ိဳးသား တိုးတက္ေရးပါတီ (ေကအဲန္ပီပီ)မွ ၿပီးခဲ့သည့္ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္ ျမန္မာစစ္အစိုးရတို႔ႏွင့္ အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရး ပ်က္ပ်ယ္သြားၿပီး ေနာက္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ အျပန္အလွန္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျပန္လည္ျဖစ္ပြားခဲ့ၾကသည္။ ကရင္နီေတာ္လွန္ေရး လက္နက္ကိုင္ တပ္မေတာ္တို႔၏ မိသားစု၀င္မ်ား ေတာတြင္း၌ တေနရာၿပီး တေနရာ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ၾကရသည္။
ထိုအခ်ိန္ကာလ၌ စစ္တပ္၏ တိုက္ခိုက္မႈ ဒါဏ္ကို အခံရဆံုး သူတို႔မွာ ကရင္နီလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔တို႔အား ေထာက္ခံမႈ ေပးေသာ ျပည္သူမ်ားဟု ဆိုရေပမည္။ ဥပမာ-ရြာသူႀကီး၊ အတြင္းေရးမွဴးႏွင့္ ရပ္ရြာလူငယ္ေခါင္းေဆာင္တို႔ကို သူပုန္ေထာက္ခံသူဟု စြပ္စြဲ၍ အဓိက ပစ္မွတ္ထားၿပီး ဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္သည္။ ကရင္နီလက္နက္ကိုင္ မိသားစု၀င္မ်ားႏွင့္ ေရႊမ်ိဳးေတာ္စပ္သူမ်ားကိုပါ စစ္တပ္က လိုက္လံေခ်မုန္းခဲ့သည္။
၁၉၉၅ ခုႏွစ္ ေကအဲန္ပီပီမွ စစ္အစိုးရႏွင့္ အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရး ပ်က္ပ်ယ္သြားၿပီးေနာက္ ေကအဲန္ပီပီမွ ခြဲထြက္ထားေသာ ကရင္နီလူမ်ိဳး ေပါင္းစံု ျပည္သူ႔လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ဦး (ကလလတ)၊ ကရင္နီအမ်ဳိးသားဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ (ေကအဲန္ဒီပီ) ေခၚ (နဂါး)၊ ကရင္နီေသြးစည္းညီညြတ္ေရး (ေကအဲန္အက္စ္အို)ႏွင့္ ေကအဲန္ပီပီ ေခၚ(ဟိုယာ) အဖြဲ႔တို႔မွ စစ္အစိုးရႏွင့္ အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရး ရယူၾကသည္။
ထိုအပစ္ရပ္အဖြဲ႔မ်ား စစ္အစိုးရတပ္တို႔ႏွင့္ အေပးအယူ တည့္လာသည္ႏွင့္ မတရား ဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္မႈမ်ား ေလ်ာ့ခ်လာမည္ေလာဟု ျပည္သူမ်ားအၾကား ေမးခြန္းထုတ္လာခဲ့ၾကသည္။
အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရး ေခတ္ကာလာ၌ စစ္တပ္မွ ကရင္နီျပည္သူမ်ားအား ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ ညင္းဆဲသတ္ျဖတ္မႈ ေလ်ာ့ခ်လာသည္ကို ေတြ႔ရွိရသေလာက္ တဖက္မွာလည္း အပစ္ရပ္အဖြဲ႔၏ လက္ခ်က္ေၾကာင့္ မတရား သတ္ျဖတ္ခံရမႈမ်ား ဆက္လက္ရွိလာခဲ့သည္။
ထိုအေျခအေနကို “ကရင္နီ အခ်င္းခ်င္း သတ္ျဖတ္မႈ” ဟု ကရင္နီလူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းက သတ္မွတ္လာခဲ့ၾကသည္။ အဓိပၸါယ္မွာ အပစ္ရပ္ ကရင္နီအဖြဲ႔တို႔သည္ ကရင္နီေတာ္လွန္ေရး ေထာက္ခံသူတို႔အား စစ္အစိုးရတပ္မ်ားမွ ဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္သကဲ့သို႔ က်ဴးလြန္ၾကသည္။
မိမိႏွင့္ နီးစပ္သည့္ ေဆြမ်ိဳးအသိုင္းအ၀ိုင္းကိုသာ အကာအကြယ္ ေပးၾကၿပီး ေဆြမ်ိဳးမေတာ္စပ္ေသာ ျပည္သူတို႔ကို “သူပုန္ဆက္သြယ္မႈႏွင့္ သူပုန္ေထာက္ခံမႈ” တို႔ကို အေၾကာင္းျပၿပီး ဖမ္းဆီးညွင္းဆဲသတ္ျဖတ္ၾကသည္။ ထိုလုပ္ရပ္ကို မခံႏိုင္ၾကေသာ သူတို႔မွာ မိမိျမတ္ႏိုးရာ ဌာေနမ်ားမွ မခြဲမခြာခ်င္ဘဲ တိမ္းေရွာင္ၾကရသည္။
ညွင္းဆဲခံၾကရသည့္ သူမ်ားအတြက္ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရသည္ဟု ေမ်ာင္လင့္ရသည့္ ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားသို႔ ေရာက္ရွိလာ ၾကသည္။ အပစ္ရပ္ အဖြဲ႔တို႔သည္လည္း ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲ နီးကပ္လည္သည္ႏွင့္အမွ် အစိုးရထံ လက္နက္မ်ား အပ္ႏွံလာၾကရၿပီး အဖြဲ႔ထဲ အင္အားအမ်ားဆံုးဟု ယူဆရသည့္ ကလလတ အဖြဲ႔မွာ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ အသြင္သို႔ ကူးေျပာင္းသြားၿပီးေနာက္ အဖြဲ႔၀င္ အခ်ိဳ႕မွာ ကရင္နီေတာ္လွန္ေရးထဲသို႔ ထြက္ေျပးသူမ်ား ရွိသကဲ့သို႔ နယ္စပ္ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားထဲသို႔ ထြက္ေျပးခိုလံုေနသူမ်ားလည္း ရွိလာခဲ့သည္။
ထြက္ေျပးလာသူတို႔ထဲမွ အပစ္မဲ့ ျပည္သူမ်ားအား ညွင္းပန္းႏိွပ္စက္ၿပီး သတ္ျဖတ္ထားသူအခ်ိဳ႕တို႔ ပါ၀င္ၾကသည္။ ထိုသူတို႔၏ လက္သည္ ေသြးစြန္းထားေသာလက္မ်ား ျဖစ္သည္ကို သတ္ျဖတ္ျခင္းကို ကိုယ္တိုင္ခံစားႀကံဳေတြ႔ရသူမ်ားသာ သိရွိၾကသည္။
ကိုယ့္အေဖအား ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ျဖတ္သြားသူကို မည္သည့္ ဥပေဒမ်ားျဖင့္ အပစ္ေပးအေရးယူမႈ မရွိဘဲ လြတ္လြတ္လတ္လတ္ ေနထိုင္ခြင့္ ရေနသည့္အေပၚ ခံျပင္းသူမ်ားက တအံ့သၾသ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ၾကည့္ေနၾကရသည့္ အေျခအေနမ်ား ရွိေနသည္။ မိမိခ်စ္ျမတ္ႏိုးသူ တို႔ကို အေၾကာင္းမဲ့ သတ္ျဖတ္ထားသည့္အတြက္ ထိုပစ္မႈကို က်ဴးလြန္သူတို႔ အေနျဖင့္ မွ်တသည့္ ဥပေဒျဖင့္ တရားစီရင္ျခင္း ခံရမွသာလ်က္ ခံရသူတို႔အတြက္လည္း တရားမွ်မႈ ရွိမွာ ျဖစ္သည္။
ကရင္နီအပစ္ရပ္ အဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ ကရင္နီေတာ္လွန္ေရး အင္အားစုအၾကား ႏိုင္ငံေရး ခံယူခ်က္မ်ား ကြဲျပားျခားနားသည့္အေပၚ အေျခခံၿပီး အျပန္အလွန္ တုန္႔ျပန္သတ္ျဖတ္ခဲ့ၾကသည့္ ကိစၥေပၚ လွည့္စားေခ်ၿပီး တံု႔ျပန္ေနျခင္းတို႔သည္ မၿပီးဆံုးႏိုင္ေတာ့သည့္ သံသယာ ျဖစ္ေနမွာ ျဖစ္သည့္အတြက္ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့သမွ်ကို သင္ပုန္းေခ်သည့္ စနစ္ျဖင့္ ေျပလည္ၾကရန္ ကႏၱာရ၀တီတိုင္း(မ္) သတင္းစာက အစဥ္တစိုက္ မီးေမာင္းထိုးျပခဲ့သည္။
သင္ပုန္းေခ်ရန္ အစဥ္တစိုက္ အားေပးေနရသည့္ ရည္ရြက္ခ်က္မွာ ေရွ႕အာဏာဂါတ္မွာ အပစ္မဲ့ ျပည္သူမ်ား ေသေက်မႈ ေလ်ာ့နည္းလာေစ ေရးႏွင့္ ကရင္နီအမ်ိဳးသား အခ်င္းခ်င္း တဖန္ ျပန္လွည္စည္းလံုးညီညြတ္ေရး ျဖစ္သည္။
ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူတို႔အတြက္က ဘယ္ေနရာ ဘယ္ေဒသေရာက္ေရာက္၊ အခ်ိန္ဘယ္ေလာက္ဘဲၾကာၾကာ၊ အဓိက ကိုယ့္ဘက္က သက္ေသအေထာက္အထား အျပည့္အစံုတို႔ျဖင့္ စုေဆာင္းျပဳစုထားလ်င္ မွ်တသည့္ တရားစီရင္ခ်က္ေအာက္မွာ ပစ္ဒါဏ္ခ်မွတ္ျခင္းကို ခံရမည္ ျဖစ္သည္။
