ဒီးေမာ့ဆိုကို ကရင္နီရိုးရာ အကျဖင့္ ပူေဇာ္ျခင္း

ေရးသားသူ - ကယားထဲ တနလၤာေန႔, 26 ဇူလိုင္လ 2010 12:06

စံႏႈန္းသတ္မွတ္ေပးပါ

(4 မဲ)

ေခါင္းေပါင္းအနီ ဆင္ဆြယ္ေရာင္တိုက္ပုံ အကၤ်ီႏွင့္ ရွမ္းေဘာင္းဘီကို ၀တ္ဆင္ထားေသာအဖိုးသည္ ေပ ၃၀ အျမင့္ရွိ ေက်ာက္ေဆာင္ထိပ္ေပၚတြင္ တည္ေဆာက္္ထားေသာ ေက့တ်ားတိုင္ေတာ္ကို လက္အုပ္ခ်ီ ကန္ေတာ့ေနသည္။

ေက့တ်ားတိုင္ေတာ္ တင္ထားေသာ ေက်ာက္ေဆာင္ေအာက္ေျခ အနီးပတ္ပတ္လည္တြင္လည္း သက္ႀကီးသက္ငယ္ အရြယ္မ်ားအားလုံးက ဗုုံ၊ လင္းကြင္း၊ ေမာင္းမ်ား တီးခတ္ၿပီး ကရင္နီတို႔၏ ရိုးရာအကမ်ားျဖင့္ တက္ညီလက္ညီ ယိမ္းထိုးကခုန္ ေနၾကသည္။

ေက့တ်ားတုိင္ေတာ္ကို ကရင္နီရိုးရာအကျဖင့္ ပူေဇာ္ေနၾကျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။

ေက့တ်ားတုိင္ေတာ္ကို အဖိုးတို႔ လက္အုပ္ခ်ီကန္ေတာ့ေနၾကစဥ္။ (ဓါတ္ပံု-ကယားလီဖု)

ေက့တ်ားတိုင္ေတာ္သည္ ကရင္နီလူမ်ိဳးမ်ား ေတာေစာင့္နတ္၊ ေတာင္ ေစာင့္နတ္မ်ားကို ပူေဇာ္ပသရာတြင္ အထြဋ္အျမတ္ထားၾကေသာ တိုင္ေတာ္ ျဖစ္သည္။

ပူေဇာ္ပသေနၾကေသာ ဌာေနေဒသမွာ ကရင္နီျပည္နယ္ တစ္မိုးေအာက္တြင္ အခ်က္အျခာ က်ေသာေတာင္ (မိုးခ်က္ေတာင္ေတာ္)ဟု အဓိပၸါယ္ရသည့္ ကရင္နီဘာသာစကားျဖင့္ ဒီးေမာ့ဆိုၿမိဳ႕ဟု အမည္ရွိ ၿမိဳ႕ေလးတစ္ၿမိဳ႕တြင္ ျဖစ္ပါသည္။

ဒီးေမာ့ဆိုၿမိဳ႕တြင္ရွိေသာ ေရႊေတာင္၊ ေငြေတာင္၊ ပတၱျမားေတာင္ ထိုေတာင္ သုံးေတာင္ထဲမွ ေငြေတာင္ဟု အမည္သြင္ေသာ ေတာင္ေျခရင္းတြင္ ေတာေတာင္ ေစာင့္နတ္ကို ပူေဇာ္ပသေနျခင္းျဖစ္သည္။

လာေရာက္ပူေဇာ္ ကန္ေတာ့ၾကသူမ်ားသည္ ဒိီးေမာ့ဆိုၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းေက်းရြာေပါင္း(၂၆)ရြာမွ ရြာသူရြာသားမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

တစ္ရြာခ်င္းစီ၏ စုေပါင္းအလွဴေငြ လက္ခံရရွိသည့္အတိုင္း ၾကက္တစ္ေကာင္ ႏွင့္ ၀က္တစ္ေကာင္ကို ကရင္နီလူမ်ိဳးမ်ား၏ ဓေလ့ထုံးစံအတိုင္း ၾကက္ႏွင့္၀က္၏ ခႏၶာကိုယ္အဂၤါ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုစီကို ျဖတ္ယူၿပီး ဆက္ကပ္ပူေဇာ္ၾကသည္။

၎ေငြေတာင္အမည္ရွိသည့္ ေတာင္ကို ထိုသို႔ပူေဇာ္ပသျခင္းသည္ သမာရိုးက် ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း ပူေဇာ္ပသျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္း သိခဲ့ရသည္။

"ဒိီးေမာ့ဆိုၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ေက်းရြာေပါင္း(၂၆)ရြာမွ ရြာသူရြာသားမ်ား စုေပါင္းၿပီး ရိုးရာအကျဖင့္ ပူေဇာ္ျပသေနၾကစဥ္။ (ဓါတ္ပံု-ကယားလီဖု)"

ထိုအေၾကာင္းကို ေရွးမွိီေနာက္မွီ အဖိုးဦးဗ်ားရယ္က ရွင္းျပခဲ့ရာမွာ…

“လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္ႏွစ္ေလာက္က ဒီေတာင္ေျခမွာ ရတနာေတြရွိတယ္ဆိုၿပီး တူးေဖာ္ေရးေတြ လုပ္ခဲ့ၾကဖူးတဲ့ အဖြဲ႔တစ္ဖြဲ႔ ရွိခဲ့ၾကတယ္။ ဒီေတာင္က အရမ္းကိုနတ္ႀကီးပါတယ္။ တန္ခိုးႀကီးတယ္။ တစ္ခုခုေျပာဆိုမွား၊ ျပဳလုပ္မွားတာ တစ္ခုခု လုပ္မိခဲ့ရင္ အမွားလုပ္မိတဲ့သူလည္း ဒုကၡေရာက္တတ္တယ္။ ျပည္သူေတြလည္း သြယ္၀ိုက္တဲ့ နည္းနဲ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒုကၡေရာက္တတ္တယ္။ ေျပာရရင္ေတာ့ မိုးေလ၀သေဖာက္ျပန္တာတို႔ေပါ့။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ေတာေတာင္ ေစာင့္နတ္ကိိုု ျပန္လည္ပူေဇာ္ ကန္ေတာ့ၾကတာပါ”

ထို႔ေနာက္ ပူေဇာ္ပသရာတြင္ တတ္ကြ်မ္းနားလည္သည့္ လူႀကီးမ်ားက ၾကက္ရိုး ထိုးျခင္းျဖင့္ ၾကက္ရိုးအေပါက္ တည္ရွိေနျခင္း အေျခအေနႏွင့္ ၀က္၏အသည္း၊ အေသြးကိုၾကည့္ကာ ေဟာကိန္းမ်ားထုတ္ၾကသည္။

အဖိုးဦးဖိုးရယ္က “ေကာင္းတဲ့အေပါက္က ေအာက္္ကိုေရာက္ေနတယ္။ မေကာင္းတဲ့ဖက္က အႏုိင္ယူေနတယ္။ အလာေကာင္းေပမဲ့လို႔ အခါေႏွာင္းသြားတယ္ လို႔ အဓိပၸါယ္ထြက္ေနတယ္” ဟု ေတြ႔ရွိခ်က္ကို ေျပာၾကားသြားသည္။

တဆက္တည္းမွာပင္ အဖိုးက ၀က္၏အသည္းႏွင့္ အေသြးကို ဆက္ၿပီးၾကည့္ရႈ႕ကာ “အသည္းမွာေတာ့ အနာအဆာတစ္ခုမွ မေတြ႔ဘူး၊ ေသြးေတြလဲ ၀ါးလုံးနဲ႔ ျပည့္လုနီးပါးရတယ္။ ဒါကေတာ့ ေကာင္းတဲ့ အတိတ္နိမိတ္ တစ္ခုပါပဲ” ဟုေနာက္ထပ္ ေဟာကိန္းတစ္ခုကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားသြားသည္။

၎ေငြေတာင္သည္ ေရွးကရင္နီလူမ်ိဳးမ်ား လက္ထက္ကပင္ ရိုေသေလးစားၾကသည္ဟု သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ားက ေျပာဆိုၾကသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ မိမိတို႔ျပဳခဲ့ေသာ အမွားမ်ားကို ကရင္နီရိုးရာ ဓေလ့ထုံးတမ္းစဥ္လာအတိုင္း ရိုေသေလးစားစြာျဖင့္ ၀န္ခ်ေတာင္းပန္ ပူေဇာ္ပြဲ က်င္းပခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။

ပူေဇာ္ပြဲအၿပီးမွာေတာ့ အဖိုးဦးဗ်ားရယ္က “ဒီလို နတ္ႀကီးတဲ့ေငြေတာင္ကို တရိုတေသနဲ႔ ပူေဇာ္ပသၿပီးတဲ့အခါ ေနာက္ျဖစ္လာမဲ့ မိုးေလ၀သ အေျခအေန ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ႏုိင္ငံေရးေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေကာင္းလာတာပဲ ျဖစ္ေစ၊ မေကာင္းလာတာပဲျဖစ္ေစ၊ က်ေနာ္တို႔အားလုံးက ေ၀ဖန္ၿပစ္တင္ ကဲ့ရဲ႕တာေတြ မလုပ္ရဘူး” ဟုဆက္ေျပာရင္း ပူေဇာ္ပသပြဲ အခမ္းအနားကို ေကာင္းမြန္စြာ က်င္းပၿပီးစီးခဲ့ပါသည္။

Read 2907 times |

ပံုႏွိပ္ထုပ္ေ၀ Culture

Social ရွားရင္းအတြက္

ထိုအမ်ိဳးအစား၌ ထပ္ရွိေနေသးေသာအရာမ်ား: « ေရွးထုံးကို မပယ္တဲ့ ကရင္နီတို႔ရဲ႕ေတာင္ယာလုပ္ငန္း ေပ်ာက္ကြယ္လုနီး ကေယာရိုးရာ အိမ္သစ္တက္ပြဲ »

1 မွတ္ခ်က္

Comment Link တနလၤာေန႔, 14 မတ္လ 2011 09:59 posted by knyarmawmow
let ask u about karenni. What is karenni? Karenni is, kayah. or kayaw...or waht? Karenni is mean. kayah, kayan, kayaw, paku, yinbaw,yintaleh, kayco, kayba, manu, manaw, byaw, pa o,..this small ethnic grops who live in this place call karenni.
So, i confuess,,,about when they see, kayah clothes, they said karenni clothes,..most kayah said theirslfe karenni. but, when other ecthic grops,..they didn't call karenni. they call that name ....like u r kayaw,,u r paku...etc..like this.
So, im my understand,...karenni s just a name that many ecthic group live together in one place. so, it can be national, or united.
karenni is not people. not race, not languages,..karenni don't have main. we can said that kayh cloths is karenni cloths,..u need to use kayah(karenni) or kayaw(karenni)..kayah(karenni)..like this etc....we need to use both name together,...is it must be clear for people.
Thank/
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

မွတ္ခ်က္ေပးပါ

(ေအာက္ပါပံုစံကို ျဖည့္စြက္ၿပီးလွ်င္ မွတ္ခ်က္မ်ား ေရးသားႏိုင္ပါသည္။ မွတ္ခ်က္မ်ားကို စိစစ္ၿပီးမွ ေဖာ္ျပေပးမည္ ျဖစ္ပါသျဖင့္ ဤစာမ်က္ႏွာေပၚမွာ ခ်က္ခ်င္း ျမင္ရမည္မဟုတ္ပါ။ မၾကာခင္ ေနာက္တခါ ျပန္လာၿပီး မိမိ၏ မွတ္ခ်က္ကို ျပန္ၾကည့္ပါရန္ ေမတၲာရပ္ခံပါသည္။ မွတ္ခ်က္ျဖည့္ျပီးတဲ့အခါမွာ တခါပဲ ေပးပို႔လွ်င္ ရပါျပီ။ ထပ္ခါတလဲ လုပ္စရာမလိုအပ္ပါ။)

ထိပ္ဆံုးျပန္တက္ရန္